संस्कृती
सिंधु संस्कृती / हडप्पा संस्कृतीचा शोध कसा लागला?
2 उत्तरे
2
answers
सिंधु संस्कृती / हडप्पा संस्कृतीचा शोध कसा लागला?
0
Answer link
सिंधु संस्कृती / हडप्पा संस्कृतीचा शोध कसा लागला:
सिंधु संस्कृतीचा शोध एक रोमांचक आणि ऐतिहासिक घटनाक्रम आहे. 1920 च्या दशकात भारतीय पुरातत्व सर्वेक्षण (Archaeological Survey of India - ASI) च्या अधिकाऱ्यांनी या प्राचीन संस्कृतीचा शोध लावला.
जॉन मार्शल आणि ASI:
- जॉन मार्शल हे भारतीय पुरातत्व सर्वेक्षण विभागाचे तत्कालीन महासंचालक होते. त्यांच्या नेतृत्वाखाली हडप्पा आणि मोहेंजोदडो या ठिकाणी उत्खनन सुरू झाले.
- दयाराम साहनी यांनी 1921 मध्ये हडप्पा येथे उत्खनन केले आणि या प्राचीन संस्कृतीची पहिली ओळख जगाला करून दिली. अधिक माहितीसाठी येथे क्लिक करा.
- यानंतर, राखालदास बॅनर्जी यांनी 1922 मध्ये मोहेंजोदडो येथे उत्खनन केले आणि तेथेही याच प्रकारची संस्कृती उघडकीस आणली. अधिक माहितीसाठी येथे क्लिक करा.
शोध लागण्याची कारणे:
- हडप्पा आणि मोहेंजोदडो या दोन्ही ठिकाणी पुरातन अवशेष असल्याची शक्यता अनेक वर्षांपासून लोकांमध्ये होती.
- रेल्वे लाईनच्या कामासाठी या भागातील विटांचा वापर सुरू होता, त्यामुळे काही प्रमाणात उत्खनन झाले आणि महत्वाचे अवशेष हाती लागले.
- जॉन मार्शल यांच्या नेतृत्वाखाली ASI ने याकडे गांभीर्याने लक्ष दिले आणि systematic पद्धतीने उत्खनन सुरू केले.
पुढील उत्खनन आणि संशोधन:
- हडप्पा आणि मोहेंजोदडो नंतर अनेक ठिकाणी उत्खनन झाले आणि या संस्कृतीच्या विविध पैलूंचा अभ्यास करण्यात आला.
- लोथल, धोलावीरा, कालीबंगन यांसारख्या ठिकाणी उत्खननामुळे या संस्कृतीच्या व्यापारी मार्गांविषयी आणि जीवनशैलीविषयी अधिक माहिती मिळाली.
या शोधाने भारतीय उपखंडातील इतिहासाला एक नवीन दिशा दिली आणि जगाला एका प्राचीन आणि विकसित संस्कृतीची ओळख झाली.