१९९४ मध्ये गॅट करार रद्द झाल्यामुळे काय बदल दिसून आले?
- भारताची निर्यात वाढली
- भारतीय तिजोरीतील परदेशी चलन वाढले
- जागतिककरण सुरू झाले
-
जागतिक व्यापार संघटनेची (WTO) स्थापना: गॅट कराराची जागा जागतिक व्यापार संघटनेने घेतली. WTO च्या स्थापनेमुळे आंतरराष्ट्रीय व्यापाराला एक नवीन आणि अधिक मजबूत संस्था मिळाली.
-
व्यापार नियमांमध्ये सुधारणा: WTO ने व्यापाराचे नियम अधिक स्पष्ट आणि बंधनकारक केले. यामुळे सदस्य राष्ट्रांना व्यापारात अधिक सुलभता आली.
-
विवाद निवारण प्रणाली: WTO ने सदस्यांमधील व्यापारिक मतभेद सोडवण्यासाठी एक प्रभावी विवाद निवारण प्रणाली तयार केली. यामुळे कोणताही देश मनमानी पद्धतीने व्यापार निर्बंध लावू शकत नाही.
-
कृषी आणि वस्त्रोद्योग क्षेत्रात सुधारणा: गॅट करारामुळे कृषी आणि वस्त्रोद्योग क्षेत्रातील व्यापार अधिक उदार बनवण्यात आला, ज्यामुळे विकसनशील देशांना फायदा झाला.
-
बौद्धिक संपदा अधिकार (Intellectual Property Rights): WTO ने बौद्धिक संपदा अधिकारांचे संरक्षण करण्यासाठी उपाययोजना केल्या, ज्यामुळे नविनता आणि संशोधनाला प्रोत्साहन मिळाले.