1 उत्तर
1
answers
मानसशास्त्राच्या अभ्यासाच्या पद्धती थोडक्यात सांगा?
0
Answer link
मानसशास्त्राच्या अभ्यासाच्या पद्धती खालीलप्रमाणे आहेत:
- निरीक्षण पद्धती (Observation Method): या पद्धतीत, संशोधक व्यक्ती किंवा प्राण्यांच्या वर्तनाचे नैसर्गिक वातावरणात निरीक्षण करतात. निरीक्षणातून मिळालेल्या माहितीचे विश्लेषण करून निष्कर्ष काढले जातात.
उदाहरण: लहान मुले खेळताना त्यांचे वर्तन कसे असते याचे निरीक्षण करणे.
- सर्वेक्षण पद्धती (Survey Method): प्रश्नावली किंवा मुलाखतीद्वारे लोकांकडून माहिती गोळा केली जाते. मोठ्या गटांकडून माहिती मिळवण्यासाठी ही पद्धत उपयुक्त आहे.
उदाहरण: निवडणुकीत लोकांचा कल जाणून घेण्यासाठी सर्वेक्षण करणे.
- प्रायोगिक पद्धती (Experimental Method): या पद्धतीत, संशोधक काही घटकांमध्ये फेरबदल करून त्याचा दुसऱ्या घटकावर काय परिणाम होतो हे पाहतात. यात स्वतंत्र आणि परतंत्र असे दोन चल वापरले जातात.
उदाहरण: औषधांचा परिणाम पाहण्यासाठी प्रयोग करणे.
- वैयक्तिक अभ्यास पद्धती (Case Study Method): एखाद्या विशिष्ट व्यक्ती, गट, किंवा घटनेचा सखोल अभ्यास केला जातो. यात मुलाखती, नोंदी, आणि इतर माहितीच्या आधारे विश्लेषण केले जाते.
उदाहरण: एखाद्या असामान्य व्यक्तीच्या जीवनाचा अभ्यास करणे.
- सहसंबंध पद्धती (Correlational Method): दोन किंवा अधिक घटकांमधील संबंधाची तीव्रता आणि दिशा तपासली जाते. यात सकारात्मक, नकारात्मक किंवा शून्य सहसंबंध असू शकतो.
उदाहरण: उंची आणि वजन यांचा संबंध तपासणे.