धातू

आम्ल, आम्लारी, क्षार, धातू, अधातू यांची व्याख्या आणि उदाहरण लिहा?

2 उत्तरे
2 answers

आम्ल, आम्लारी, क्षार, धातू, अधातू यांची व्याख्या आणि उदाहरण लिहा?

0
नक्कीच, आम्ल, आम्लारी, क्षार, धातु आणि अधातु यांच्या व्याख्या आणि उदाहरणे खाली दिलेले आहेत:
आम्ल:
 * व्याख्या: आम्ल हे पदार्थ आहेत जे पाण्यात विरघळल्यावर हायड्रोजन आयन (H+) मुक्त करतात.
 * गुणधर्म:
   * आंबट चव
   * निळा लिटमस कागद लाल करतात
   * धातूंशी प्रतिक्रिया करून हायड्रोजन वास निर्माण करतात
 * उदाहरणे: हायड्रोक्लोरिक आम्ल (HCl), सल्फ्यूरिक आम्ल (H₂SO₄), नायट्रिक आम्ल (HNO₃), लिंबूचा रस, सिरका
आम्लारी:
 * व्याख्या: आम्लारी हे पदार्थ आहेत जे पाण्यात विरघळल्यावर हायड्रॉक्साइड आयन (OH-) मुक्त करतात.
 * गुणधर्म:
   * कडू चव
   * लाल लिटमस कागद निळा करतात
   * साबणासारखा फीण निर्माण करतात
 * उदाहरणे: सोडियम हायड्रॉक्साइड (NaOH), पोटॅशियम हायड्रॉक्साइड (KOH), कॅल्शियम हायड्रॉक्साइड (Ca(OH)₂)
क्षार:
 * व्याख्या: आम्ल आणि आम्लारी एकत्र येऊन क्षार तयार होतात.
 * गुणधर्म:
   * खारट चव
   * पाण्यात विरघळतात
 * उदाहरणे: सोडियम क्लोराइड (NaCl), पोटॅशियम नायट्रेट (KNO₃), कॅल्शियम कार्बोनेट (CaCO₃)
धातु:
 * व्याख्या: धातु हे पदार्थ आहेत जे चमकदार, तन्य आणि आघातवर्धक असतात. ते विद्युत आणि उष्णताचे सुचालक असतात.
 * गुणधर्म:
   * चमकदार
   * तन्य आणि आघातवर्धक
   * विद्युत आणि उष्णताचे सुचालक
 * उदाहरणे: सोने, चांदी, तांबे, लोह, अॅल्युमिनियम
अधातु:
 * व्याख्या: अधातु हे पदार्थ आहेत जे धातूंच्या उलट गुणधर्म दर्शवतात.
 * गुणधर्म:
   * चमकदार नसतात
   * तन्य आणि आघातवर्धक नसतात
   * विद्युत आणि उष्णताचे कुचालक
 * उदाहरणे: ऑक्सिजन, कार्बन, सल्फर, नायट्रोजन, क्लोरिन
नोट:
 * आम्ल आणि आम्लारी एकमेकांचे विरुद्ध असतात.
 * धातु आणि अधातु ही पदार्थांची दोन मूलभूत वर्गवारी आहेत.

उत्तर लिहिले · 13/1/2025
कर्म · 6560
0

आम्ल (Acid):

व्याख्या: आम्ल हा एक रासायनिक पदार्थ आहे जो पाण्यात विरघळल्यावर हायड्रोजन आयन (H+) देतो. आम्लाची चव आंबट असते आणि ते निळ्या लिटमस पेपरला लाल करतात.

उदाहरण:

  • हायड्रोक्लोरिक आम्ल (HCl): जठरात आढळणारे आम्ल.
  • सल्फ्युरिक आम्ल (H2SO4): रासायनिक उद्योगात वापरले जाते.
  • ऍसिटिक आम्ल (CH3COOH): व्हिनेगर (shirka) मध्ये असते.

आम्लारी (Base):

व्याख्या: आम्लारी हा एक रासायनिक पदार्थ आहे जो पाण्यात विरघळल्यावर हायड्रॉक्साइड आयन (OH-) देतो. आम्लारी चवीला तुरट असतात आणि ते लाल लिटमस पेपरला निळा करतात.

उदाहरण:

  • सोडियम हायड्रॉक्साइड (NaOH): साबण बनवण्यासाठी वापरतात.
  • पोटॅशियम हायड्रॉक्साइड (KOH): बॅटरीमध्ये वापरतात.
  • अमोनियम हायड्रॉक्साइड (NH4OH): खत आणि পরিষ্কারক (cleanser) म्हणून वापरतात.

क्षार (Salt):

व्याख्या: क्षार म्हणजे आम्ल आणि आम्लारी यांच्यातील रासायनिक अभिक्रियेतून तयार होणारा पदार्थ. क्षार हे आयनिक संयुगे (ionic compounds) असतात.

उदाहरण:

  • सोडियम क्लोराइड (NaCl): सामान्य मीठ, जे आपण खातो.
  • पोटॅशियम नायट्रेट (KNO3): खतांमध्ये वापरतात.
  • कॅल्शियम कार्बोनेट (CaCO3): चुनखडी (limestone) आणि संगमरवरी (marble) मध्ये आढळते.

धातू (Metal):

व्याख्या: धातू हे असे पदार्थ आहेत जे उष्णता आणि वीज उत्तम प्रकारे वाहून नेऊ शकतात. धातू चमकदार (lustrous) असतात आणि त्यांना ठोकून आकार देता येतो (malleable) तसेच त्यांची तार काढता येते (ductile).

उदाहरण:

  • लोखंड (Iron - Fe)
  • तांबे (Copper - Cu)
  • ॲल्युमिनियम (Aluminium - Al)
  • सोने (Gold - Au)

अधातू (Non-metal):

व्याख्या: अधातू हे असे पदार्थ आहेत जे धातूंच्या विरुद्ध गुणधर्म दर्शवतात. ते उष्णता आणि वीज चांगले वाहून नेत नाहीत आणि ते ठिसूळ (brittle) असतात.

उदाहरण:

  • कार्बन (Carbon - C)
  • ऑक्सिजन (Oxygen - O)
  • नायट्रोजन (Nitrogen - N)
  • सल्फर (Sulfur - S)
उत्तर लिहिले · 25/3/2025
कर्म · 220

Related Questions

कथील हा कोणत्या धातूपासून बनलेला संमिश्र आहे?
गन मेटल हा मिश्र धातू कोणत्या घटकांपासून तयार होतो?
गनमेटल हा मिश्र धातू कोणत्या घटकांपासून तयार होतो?
जस्त धातूच्या समिश्रांपासून कोणत्या कलाकृती तयार होतात?
जस्ताच्या संमिश्र धातूपासून तयार होणाऱ्या कला वस्तूंची नावे लिहा?
आधुनिक आवर्त सारणीचे निरीक्षण करून, अल्कली धातूंच्या अभिक्रियाशीलतेमध्ये दिसून येणारी प्रवृत्ती स्पष्ट करा?
सोडियम धातू कशामध्ये ठेवतात?