राज्यशास्त्र
ग्राहकांची कर्तव्ये आणि जबाबदाऱ्या या संबंधी माहिती मिळेल का?
1 उत्तर
1
answers
ग्राहकांची कर्तव्ये आणि जबाबदाऱ्या या संबंधी माहिती मिळेल का?
0
Answer link
ग्राहकांची कर्तव्ये आणि जबाबदाऱ्या:
ग्राहक म्हणून, वस्तू आणि सेवा खरेदी करताना काही कर्तव्ये आणि जबाबदाऱ्या पार पाडणे आवश्यक आहे. या जबाबदाऱ्यांमुळे ग्राहकांचे हित सुरक्षित राहते आणि बाजारात सुरक्षित वातावरण तयार होते.
1. जागरूक ग्राहक (Aware Consumer):
- वस्तू किंवा सेवा खरेदी करताना त्याबद्दल संपूर्ण माहिती जाणून घेणे.
- उत्पादनाची गुणवत्ता, किंमत, वापरण्याची पद्धत, आणि अंतिम मुदत (expiry date) यांबद्दल माहिती असणे आवश्यक आहे.
2. योग्य निवड (Right Choice):
- खरेदी करताना आपल्या गरजेनुसार योग्य वस्तू आणि सेवा निवडणे.
- केवळ जाहिरातींवर विश्वास न ठेवता स्वतःच्या बुद्धीचा वापर करणे.
3. तक्रार निवारण (Complaint Redressal):
- वस्तू किंवा सेवेत दोष आढळल्यास त्याची तक्रार योग्य ठिकाणी करणे.
- तक्रार करताना आपल्याकडे खरेदीची पावती (bill) आणि आवश्यक कागदपत्रे असणे आवश्यक आहे.
4. सुरक्षितता (Safety):
- उत्पादनांचा वापर करताना सुरक्षिततेच्या नियमांचे पालन करणे.
- ज्या उत्पादनांमुळे धोका निर्माण होऊ शकतो, त्यांच्या वापराबाबत अधिक दक्षता घेणे.
5. प्रामाणिकपणा (Honesty):
- खरेदी करताना किंवा तक्रार करताना प्रामाणिक राहणे.
- खोट्या तक्रारी करणे किंवा दिशाभूल करणारी माहिती देणे टाळणे.
6. पर्यावरणाचे रक्षण (Environmental Protection):
- पर्यावरणावर नकारात्मक परिणाम करणाऱ्या वस्तू खरेदी करणे टाळणे.
- पुनर्वापर (recycle) करता येणाऱ्या वस्तूंचा वापर करणे.
7. हक्कांची जाणीव (Awareness of Rights):
- ग्राहक म्हणून आपल्या हक्कांबाबत जागरूक असणे.
- * ग्राहक संरक्षण कायदा (Consumer Protection Act)* अंतर्गत आपल्याला असलेल्या अधिकारांची माहिती असणे.
याव्यतिरिक्त, ग्राहकांनी खरेदी करताना विक्रेत्यांकडून लेखी स्वरूपात वॉरंटी (warranty) आणि गॅरंटी (guarantee) घेणे आवश्यक आहे.
हे सर्व नियम आणि जबाबदाऱ्या पाळल्यास ग्राहक म्हणून आपले हित सुरक्षित राहते आणि आपण एक जबाबदार ग्राहक बनू शकतो.