निवडणूक मुख्यमंत्री मंत्री लोकसभा प्रधानमंत्री राज्यसभा खासदार

विधानसभा निवडणुकीत आपण आमदार निवडून आणतो, आमदारांच्या जागेमधून मुख्यमंत्री निवडून येतो, मग राज्यसभा आणि लोकसभा यांचं महत्व काय असतं, हे स्पष्ट कसे सांगाल? आमदार, खासदार, मंत्री, मुख्यमंत्री, प्रधानमंत्री कसे निवडून येतात?

3 उत्तरे
3 answers

विधानसभा निवडणुकीत आपण आमदार निवडून आणतो, आमदारांच्या जागेमधून मुख्यमंत्री निवडून येतो, मग राज्यसभा आणि लोकसभा यांचं महत्व काय असतं, हे स्पष्ट कसे सांगाल? आमदार, खासदार, मंत्री, मुख्यमंत्री, प्रधानमंत्री कसे निवडून येतात?

7
एक सोपे उदाहरण देऊन सांगतो.
असे समजा की आपला देश ही मोठी संस्था आहे आणि ही संस्था चालवण्यासाठी काही कार्यालये या देशात आहेत.
त्यातले दोन प्रमुख कार्यालये म्हणजे लोकसभा आणि राज्यसभा.
लोकसभा नावाचे कार्यालय चालवण्यासाठी काही कर्मचाऱ्यांची गरज असते, हे कर्मचारी लोकांमर्फत निवडून दिले जातात, त्यांना आपण खासदार म्हणतो.
लोकसभेवर अंकुश असावा म्हणून आणखी एक कार्यालय असते, ते म्हणजे राज्यसभा. राज्यसभेवर देखील काही कर्मचारी असतात, जे लोकांच्या प्रतिनिधीमार्फत(आमदारांमार्फत) निवडून दिले जातात. आमदार म्हणजे कोण हे खाली आहे.

देश चालवणे आणखी सोयीस्कर व्हावे म्हणून त्याचे विभाग केले जातात, त्यांना आपण राज्य(उदा महाराष्ट्र) म्हणतो. हे राज्य चालवण्यासाठी परत काही कार्यालये राज्यपातळीवर असतात. त्यांना विधानसभा आणि विधानपरिषद म्हणतात.
विधानसभा चालवण्यासाठी जे कर्मचारी लोकांमार्फत निवडून दिले जातात त्यांना आमदार म्हणतात. 

आमदारांचा प्रमुख हा मुख्यमंत्री असतो. ज्या पक्षाचे अधिक आमदार असतील त्याचा मुख्यमंत्री होतो.
खासदारांचा प्रमुख हा पंतप्रधान असतो. ज्या पक्षाचे अधिक खासदार असतील त्याचा पंतप्रधान होतो.

आता कर्मचारी शब्दाच्या जागेवर प्रतिनिधी शब्द टाका, म्हणजे तुम्हाला आणखी समर्पक उत्तर मिळेल.
उत्तर लिहिले · 14/5/2022
कर्म · 283260
0
सहकार म्हणजे काय
उत्तर लिहिले · 14/5/2022
कर्म · 0
0

तुमच्या प्रश्नांची उत्तरे खालीलप्रमाणे:

विधानसभा निवडणुकीतील आमदारांची भूमिका:

  • प्रत्येक राज्यामध्ये विधानसभा असते. राज्याला विविध मतदारसंघांमध्ये विभागले जाते. प्रत्येक मतदारसंघातून निवडणुकीद्वारे एक आमदार (Member of Legislative Assembly - MLA) निवडला जातो.

  • आमदारांचे कार्य: आमदार विधानसभेत आपल्या मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व करतात, राज्याच्या कायद्यांमध्ये सुधारणा करतात आणि सरकारला धोरणे बनवण्यात मदत करतात.

राज्यसभा आणि लोकसभेचे महत्त्व:

  • लोकसभा (House of the People):

    • लोकसभा हे भारतीय संसदेचे कनिष्ठ सभागृह आहे. यात सदस्य थेट निवडणुकीद्वारे निवडले जातात. देशभरातील नागरिक १८ वर्षांपेक्षा जास्त असल्यास मतदान करू शकतात.

    • लोकसभेची सदस्य संख्या राज्यांच्या लोकसंख्येनुसार बदलते.

    • महत्व: लोकसभा हे जनतेचे प्रतिनिधित्व करते. देशासाठी कायदे बनवणे, अर्थसंकल्प मंजूर करणे आणि सरकारवर नियंत्रण ठेवण्याचे काम लोकसभेचे असते.

  • राज्यसभा (Council of States):

    • राज्यसभा हे संसदेचे वरिष्ठ सभागृह आहे. यात सदस्य राज्यांच्या विधानसभेतील सदस्यांद्वारे निवडले जातात.

    • राज्यसभेची सदस्य संख्या प्रत्येक राज्यानुसार बदलते.

    • महत्व: राज्यसभा राज्यांचे प्रतिनिधित्व करते. राज्यांच्या हिताचे रक्षण करणे, कायद्यांवर पुनर्विचार करणे आणि लोकसभेने मंजूर केलेल्या विधेयकांना मान्यता देणे हे राज्यसभेचे कार्य आहे.

निवडणूक प्रक्रिया: आमदार, खासदार, मंत्री, मुख्यमंत्री, प्रधानमंत्री कसे निवडले जातात:

  • आमदार (MLA):

    • आमदार विधानसभेच्या निवडणुकीत थेट मतदानाद्वारे निवडले जातात. ज्या उमेदवाराला जास्त मते मिळतात, तो आमदार म्हणून निवडला जातो.

  • खासदार (MP):

    • खासदार लोकसभेच्या निवडणुकीत थेट मतदानाद्वारे निवडले जातात. प्रत्येक मतदारसंघातील नागरिक आपल्या खासदाराला मत देतात.

    • राज्यसभेचे खासदार विधानसभेतील सदस्यांद्वारे निवडले जातात.

  • मंत्री (Minister):

    • मंत्री आमदार किंवा खासदार असू शकतात. मुख्यमंत्री किंवा प्रधानमंत्री आपल्या मंत्रिमंडळातील सदस्यांची निवड करतात.

  • मुख्यमंत्री (Chief Minister):

    • विधानसभा निवडणुकीनंतर, ज्या राजकीय पक्षाला जास्त जागा मिळतात, तो पक्ष आपल्या आमदारांमधून एकाला मुख्यमंत्री म्हणून निवडतो.

  • प्रधानमंत्री (Prime Minister):

    • लोकसभा निवडणुकीनंतर, ज्या राजकीय पक्षाला जास्त जागा मिळतात, तो पक्ष आपल्या खासदारांमधून एकाला प्रधानमंत्री म्हणून निवडतो.

*टीप: भारताच्या निवडणूक प्रक्रियेबद्दल अधिक माहितीसाठी, कृपया निवडणूक आयोगाच्या वेबसाइटला भेट द्या: https://eci.gov.in/

उत्तर लिहिले · 24/3/2025
कर्म · 220

Related Questions

खासदार होण्यासाठी कोणत्या गोष्टी आवश्यक आहेत?
खासदार भावना गवळी जिल्हा परिषद शाळेमध्ये विद्यार्थ्यांसाठी पिण्याच्या पाण्याची व्यवस्था का करत नाही?
आमदार आणि खासदार म्हणजे काय?
खासदाराला निवृत्ती वेतन किती असते?
खासदार कसे बनतात?
प्रवासाची ठिकाणे, उपहारगृहे, बाजारपेठा, यांसारख्या सार्वजनिक स्थळी होणाऱ्या संवादामध्ये त्या त्या ठिकाणची खास अशी काही परिभाषा वापरात असल्याचे कसे लक्षात येते?
आमदार व खासदारांना किती पेन्शन असते?