
व्यापारी
एकमवे व्यापारी आणि भागीदारीचे अंतिम खाते यांच्यातील भिन्नता:
एकमवे व्यापारी आणि भागीदारी firm यांच्या अंतिम खात्यांमध्ये काही महत्वाचे फरक आहेत. ते खालीलप्रमाणे:
-
स्वरूप (Format):
एकमवे व्यापारी: ताळेबंद (Balance Sheet) आणि नफा-तोटा खाते (Profit and Loss Account) तयार करतो.
भागीदारी: ताळेबंद, नफा-तोटा खाते आणि भागीदारांचे भांडवल खाते (Partners' Capital Account) तयार केले जाते.
-
उत्तरदायित्व (Liability):
एकमवे व्यापारी: неограничен उत्तरदायित्व असते.
भागीदारी: भागीदारांचे उत्तरदायित्व सामान्यतः неограничен असते.
-
नफा विभागणी:
एकमवे व्यापारी: संपूर्ण नफा एकट्या मालकाचा असतो.
भागीदारी: नफा-तोटा वाटणी कराराप्रमाणे भागीदारांमध्ये विभागला जातो.
-
भांडवल खाते:
एकमवे व्यापारी: फक्त एकच भांडवल खाते असते.
भागीदारी: प्रत्येक भागीदारासाठी स्वतंत्र भांडवल खाते तयार केले जाते.
टीप: अधिक माहितीसाठी तुम्ही CAclubindia (https://www.caclubindia.com/articles/difference-between-sole-proprietorship-partnership-llp-company--27755.asp) हे संकेतस्थळ बघू शकता.
एकमैव व्यापारी (Sole Proprietorship) आणि भागीदारी (Partnership) यांच्या अंतिम खात्यांमधील (Final Accounts) काही मुख्य फरक खालीलप्रमाणे आहेत:
-
व्याख्या (Definition):
एकमैव व्यापारी: हा एक असा व्यवसाय आहे, जो एकच व्यक्ती मालकी हक्काने चालवते आणि व्यवसायातील नफा-तोटाची जबाबदारी त्याच व्यक्तीची असते.
भागीदारी: भागीदारी म्हणजे दोन किंवा अधिक व्यक्तींनी मिळून केलेला व्यवसाय, ज्यात ते नफा-तोटा वाटून घेतात.
-
सदस्य संख्या (Number of Members):
एकमैव व्यापारी: यात फक्त एकच मालक असतो.
भागीदारी: यात कमीतकमी दोन आणि जास्तीत जास्त ५० सदस्य असू शकतात.
-
उत्तरदायित्व (Liability):
एकमैव व्यापारी: एकमेव व्यापाऱ्याचे उत्तरदायित्व अमर्यादित (Unlimited) असते. याचा अर्थ, व्यवसायातील कर्जांसाठी त्याची खाजगी मालमत्ता देखील वापरली जाऊ शकते.
भागीदारी: भागीदारीत, प्रत्येक भागीदाराचे उत्तरदायित्व अमर्यादित असते. त्यामुळे, एका भागीदाराच्या चुकीमुळे इतर भागीदारांनाही नुकसान होऊ शकते.
-
नफा विभागणी (Profit Sharing):
एकमैव व्यापारी: संपूर्ण नफा एकट्या मालकाला मिळतो.
भागीदारी: नफा आणि तोटा हे भागीदारांमध्ये त्यांच्या कराराप्रमाणे (Partnership Deed) वाटले जातात.
-
गुंतवणूक (Investment):
एकमैव व्यापारी: व्यवसायात लागणारी संपूर्ण गुंतवणूक एकट्या मालकाची असते.
भागीदारी: सर्व भागीदार मिळून भांडवल (Capital) गुंतवतात.
-
व्यवस्थापन (Management):
एकमैव व्यापारी: व्यवसायाचे व्यवस्थापन एकटा मालक करतो.
भागीदारी: व्यवसायाचे व्यवस्थापन सर्व भागीदार एकत्रितपणे किंवा त्यांच्यातील कराराप्रमाणे करतात.
-
कायदेशीर अस्तित्व (Legal Entity):
एकमैव व्यापारी: व्यवसाय आणि मालक हे कायद्याच्या दृष्टीने एकच मानले जातात.
भागीदारी: भागीदारी आणि भागीदार हे कायद्याच्या दृष्टीने वेगळे मानले जात नाहीत, परंतु काही विशिष्ट कायद्यांनुसार भागीदारीला स्वतंत्र अस्तित्व असू शकते.
हे काही मुख्य फरक आहेत जे एकType hereमैव व्यापारी आणि भागीदारीच्या अंतिम खात्यांमध्ये आढळतात.
एकमेव व्यापारी (Sole Proprietorship) आणि भागीदारी (Partnership) यांच्या अंतिम खात्यांमधील (Final Accounts) फरक:
-
स्वरूप (Format):
- एकमेव व्यापारी:
यामध्ये फक्त एकाच व्यक्तीचे भांडवल (Capital) असते. त्यामुळे अंतिम खाते तयार करणे सोपे असते.
- भागीदारी:
भागीदारीमध्ये दोन किंवा अधिक भागीदार (Partners) असल्यामुळे प्रत्येक भागीदाराचे भांडवल आणि नफा-तोटा विभागणी दर्शवावी लागते.
- एकमेव व्यापारी:
-
खात्यांची संख्या (Number of Accounts):
- एकमेव व्यापारी:
यात फक्त व्यापार खाते (Trading Account), नफा-तोटा खाते (Profit and Loss Account) आणि ताळेबंद (Balance Sheet) तयार केले जातात.
- भागीदारी:
यात व्यापार खाते, नफा-तोटा खाते, नफा-तोटा वाटप खाते (Profit and Loss Appropriation Account) आणि ताळेबंद तयार केले जातात. काही वेळा भागीदारांचे भांडवल खाते (Partners' Capital Account) देखील तयार केले जाते.
- एकमेव व्यापारी:
-
समायोजन (Adjustments):
- एकमेव व्यापारी:
समायोजन प्रविष्ट्या (Adjustment Entries) सोप्या असतात.
- भागीदारी:
भागीदारांचे वेतन (Salary), कमिशन (Commission), भांडवलावरील व्याज (Interest on Capital), इत्यादी संबंधित समायोजन प्रविष्ट्या कराव्या लागतात.
- एकमेव व्यापारी:
-
उत्तरदायित्व (Liability):
- एकमेव व्यापारी:
sole proprietorship मध्ये मालकाचे दायित्व अमर्यादित (Unlimited) असते.
- भागीदारी:
भागीदारीमध्ये भागीदारांचे दायित्व अमर्यादित असते, परंतु ते एकत्रितपणे आणि वैयक्तिकरित्या संस्थेच्या कर्जासाठी जबाबदार असतात.
- एकमेव व्यापारी:
टीप: अधिक माहितीसाठी तुम्ही CAClubIndia (https://www.caclubindia.com/articles/difference-between-sole-proprietorship-partnership-and-company--1265.asp) किंवा Investopedia (https://www.investopedia.com/terms/s/soleproprietorship.asp) या वेबसाइट्सला भेट देऊ शकता.
एकमेव व्यापारी (Sole Proprietorship) आणि भागीदारी (Partnership) अंतिम खात्यांमधील (Final Accounts) फरक:
1. स्वरूप (Nature):
- एकमेव व्यापारी: हा व्यवसाय एकाच व्यक्तीद्वारे चालवला जातो.
- भागीदारी: हा व्यवसाय दोन किंवा अधिक व्यक्ती एकत्र येऊन करतात.
2. उत्तरदायित्व (Liability):
- एकमेव व्यापारी: एकमेव व्यापाऱ्याची देयता неограниченная ( неограниченная ) असते. याचा अर्थ असा की व्यवसायातील कर्जांसाठी त्याची ব্যক্তিগত मालमत्ता देखील वापरली जाऊ शकते.
- भागीदारी: भागीदारीमध्ये, भागीदारांची देयता সাধারণত: неограниченная असते. म्हणजेच, प्रत्येक भागीदार व्यवसायाच्या कर्जासाठी संयुक्तपणे आणि স্বতন্ত্রपणे जबाबदार असतो.
3. भांडवल (Capital):
- एकमेव व्यापारी: व्यवसायासाठी लागणारे भांडवल सामान्यतः एकटा मालक पुरवतो.
- भागीदारी: व्यवसायासाठी लागणारे भांडवल सर्व भागीदार मिळून पुरवतात.
4. नफा आणि तोटा वाटणी (Profit and Loss Sharing):
- एकमेव व्यापारी: व्यवसायातील सर्व नफा किंवा तोटा हा एकट्या मालकाचा असतो.
- भागीदारी: नफा आणि तोटा वाटणी भागीदारी करारात नमूद केलेल्या प्रमाणानुसार केली जाते. करार नसेल तर समान वाटणी होते.
5. व्यवस्थापन (Management):
- एकमेव व्यापारी: संपूर्ण व्यवसाय एकाच व्यक्तीद्वारे व्यवस्थापित केला जातो.
- भागीदारी: व्यवसाय सर्व भागीदार एकत्रितपणे किंवा करारात नमूद केल्यानुसार व्यवस्थापित करतात.
6. खाते तयार करणे (Account Preparation):
- एकमेव व्यापारी: अंतिम खात्यामध्ये सामान्यतः व्यापार खाते (Trading Account), नफा-तोटा खाते (Profit and Loss Account) आणि ताळेबंद (Balance Sheet) तयार केले जातात.
- भागीदारी: अंतिम खात्यामध्ये व्यापार खाते, नफा-तोटा खाते, नफा-तोटा विनियोजन खाते (Profit and Loss Appropriation Account), भागीदारांचे भांडवल खाते (Partners' Capital Account) आणि ताळेबंद तयार केले जातात.
7. कायदेशीर औपचारिकता (Legal Formalities):
- एकमेव व्यापारी: व्यवसाय सुरू करण्यासाठी जास्त कायदेशीर औपचारिकतांची आवश्यकता नसते.
- भागीदारी: भागीदारी करार करणे आवश्यक असते, ज्यामुळे भविष्यात वाद टाळता येतात.
टीप: ही माहिती सामान्य ज्ञानावर आधारित आहे. अधिक माहितीसाठी आपण तज्ञांचा सल्ला घ्यावा.