Topic icon

आजार

0

व्हिटॅमिन 'ए' च्या कमतरतेमुळे रातांधळेपणा (Night blindness) हा आजार होतो.

रातांधळेपणा: या आजारामध्ये व्यक्तीला अंधारात किंवा कमी प्रकाशात स्पष्टपणे दिसण्यात अडथळा येतो.

व्हिटॅमिन 'ए' च्या कमतरतेमुळे होणारे इतर आजार:

  • त्वचेला कोरडेपणा येणे.
  • डोळ्यांना कोरडेपणा येणे (Xerophthalmia).
  • रोगप्रतिकारशक्ती कमी होणे.
  • वाढ खुंटणे.

व्हिटॅमिन 'ए' मिळवण्यासाठी खालील पदार्थ आहारात घ्यावेत:

  • गाजर
  • पालक
  • बटाटा
  • पपई
  • आंबा

अधिक माहितीसाठी आपण myUpchar किंवा Healthline या वेबसाइटला भेट देऊ शकता.

उत्तर लिहिले · 2/3/2025
कर्म · 180
0

व्हिटॅमिन ए च्या कमतरतेमुळे होणारे आजार:

  • रातआंधळेपणा (Night Blindness): या आजारामध्ये व्यक्तीला रात्रीच्या वेळी किंवा कमी प्रकाशात स्पष्टपणे दिसत नाही.
  • त्वचेच्या समस्या: त्वचा कोरडी पडणे, खरुज आणि पुरळ येणे.
  • डोळ्यांचे विकार: डोळे कोरडे होणे (Xerophthalmia), ज्यामुळे डोळ्यांना गंभीर नुकसान होऊ शकते आणि अंधत्व येऊ शकते.
  • रोगप्रतिकारशक्ती कमी होणे: वारंवार संक्रमण (infections) होण्याचा धोका वाढतो.
  • वाढ खुंटणे: लहान मुलांमध्ये शारीरिक वाढ आणि विकास मंदावतो.
  • व्हिटॅमिन ए च्या कमतरतेवर वेळीच उपचार करणे आवश्यक आहे.

    अधिक माहितीसाठी, आपण खालील संकेतस्थळांना भेट देऊ शकता:

    उत्तर लिहिले · 28/2/2025
    कर्म · 180
    2
    मानसिक आजार चे उपचार
     

    अस्वस्थतेसाठी कोणतेही विशिष्ट प्रकारचे उपचार विहित केलेले नाही, कारण वेगवेगळे लोक विभिन्न पद्धतींना अनुकूल प्रतिसाद देतात. तथापी, बहुतांश प्रकरणांमध्ये, उपचाराच्या विभिन्न प्रकारांचे समायोजन वापरले जाते.

    सांगोपांग वैद्यकीय सल्ला हे निश्चित करण्यासाठी आवश्यक आहे की, परिस्थिती निव्वळ शारीरिक नाही आणि एखाद्या शारीरिक अवस्थेमुळे झालेली नाही.
    लक्षणे शमवण्यात मदत म्हणून औषधे विहित केले जात. टोकाच्या प्रकरणांमध्ये अवस्थताशामक औषधांची गरज पडू शकते.
    प्रतिसादात्मक व्यवहार उपचारपद्धत व्यक्तीच्या भावना सखोलपणें समजून त्यांना सामोरे जाण्याच्या योग्य पद्धती शोधण्यासाठी वापरली जाते.
    अवसादाचे उपचार

    अवसादाचे उपचार त्रिआयामी असते. उपचाराच्या मुख्य क्रमामध्ये या गोष्टींचा समावेश असतो:

    अवस्थेचे उपचार करण्यासाठी अवसादरोधी औषधांचा वापर होतो. त्यांना बहुतांशी तीव्रतेच्या प्रकरणांमध्ये विहित केले जाते आणि मुलांच्या बाबतीत कधीच नाही.
    मानसिक उपचार वैय्यक्तिक स्वरूपाच्या समस्यांचे व्यवस्थापन व हाताळणी यावर केंद्रित असते. काही वेळा, सामूहिक पद्धतीचा सल्लाही दिला जाऊ शकतो.
    अवसादाला सामोरे जाण्यासाठी प्रायोगिक उपाय सुचवायला सहकारी,मित्र, शेजारी आणि कुटुंबीयांसारखे साहाय्यगटे महत्त्वाची असतात आणि परिस्थितीचा सामना करण्यासाठी ती व्यक्तीला मदत करतात.
    टोकाच्या व विक्षिप्त अवसादाच्या प्रकरणांमध्ये, इलेक्ट्रोकंव्हल्झिव्ह थेरपी केली जाऊ शकते.
    स्किझोफ्रेनिआवरील उपचार

    स्किझोफ्रेनिआवरील उपचारामध्ये विविध उपाय, समस्येला सोडवण्यासाठी आणि निरंतर सुधाराची खात्री देण्यासाठी अवलंबले जातात. उपचारामध्ये खाली मुद्द्यांचा समावेश असतोः

    औषधोपचार
    एंटी-सायकोटिक औषधे म्हणजे सर्वांत सामान्यरीत्या विहित केली जाणारी औषधे. यामुळे वैशिष्ट्यपूर्ण लक्षणांना हाताळता येते. एंटीसायकोटिक्स वापरून केल्या जाणार्र्या उपचारामध्ये शक्यतो सर्वांत कमी मात्रेला प्राधान्य दिला जातो.
    इलेक्ट्रोकन्वल्झिव्ह आणि चुंबकीय थेरपी
    हॅल्युसिनेशन होणार्र्या व्यक्तींना याचा सल्ला दिला जातो.
    मानसिक-सामाजिक उपचार
    ही क्लिष्ट उपचारपद्धत असून यामध्ये प्रतिक्रियात्मक व्यवहार पद्धत, सामूहिक पद्धत, पुनवर्सनसाठी कौशल्यआधारित प्रशिक्षण आणि मद्य व मादक पदार्थांच्या व्यसनाला लढा देण्यासाठी उपचार सामील असतात.
    ऑटिझमवरील उपचार

    ऑटिझमवरील उपचार वास्तविकरीत्या असंभव आहे आणि सर्व वैद्यकीय हस्तक्षेपांचा भर व्यक्ती व कुटुंबाला परिस्थितीला महत्तम तोंड देण्यास सज्ज करण्यावर असतो.

    वांछित व्यवहाराला प्रोत्साहन व अवांछित गोष्टींना न्यूनतम करण्यासाठी व्यवहार व्यवस्थापन.
    व्यक्तीचे विचार, भावना व अवस्था सामान्य करण्यावर केंद्रित असलेली प्रतिक्रियात्मक व्यवहार पद्धत.
    काही प्रमाणात स्वावलंबिता विकसित करून इतरांवर विसंबून राहणें कमी करण्यासाठी कार्यात्मक पद्धत.
    सामान्य शारीरिक हालचाली आणि बारीक परिचालनात्मक कौशल्य विकसित करण्यासाठी शारीरिक उपचार.
    वाचेत स्पष्टता आणण्यासाठी व विचार आणि भावना प्रकट करणें शक्य होण्यासाठी वाचिक उपचार.
    मुलांना वातावरणात मिसळणें आणि अर्थपूर्ण संबंध बनवणें शक्य होण्यासाठी सामाजिक कौशल्य उपचार.
    आरोग्य सुधारून कमतरतेचे रोग टाळता यावेत, म्हणून पोषण उपचार.
    आकड्या किंवा अवसाद येत असलेल्या प्रकरणांमध्ये औषधे विहित केली जाऊ शकतात.
    मानसिक प्रगतिरोधावरील उपचार

    यावरील उपचार एक खूप दीर्घ काळाची प्रक्रिया असून, त्यामध्ये नियमित समुपदेशानी गरज असते. विशिष्ट अनुरूपीकृत कार्यक्रम मुलांसाठी विहित केले जातात, जेणेकरून त्यांना शाळेत जाण्यास मदत मिळावी. तेव्हा एका विशेष शिक्षकाची गरज असते, जो न केवल मुलाच्या वैय्यक्तिक गरजांवर लक्ष ठेवणे, तर त्याला जीवनकौशल्य लवकर प्राप्त करण्यास साहाय्यही करेल.

    अशा प्रकरणांमध्ये तडजोडीचे महत्त्वाचे निकष म्हणजे शिक्षणातील गोष्टी शक्य तेवढे अधिक अनुभव करायला मुलांना शिकवणें आणि सामाजिक व जीवन कौशल्य सुधारणें. हे उपलब्ध करता यावे म्हणून, खालीलपैकी काही उपचारांच्या समायोजनाचे वापर केले जाऊ शकते:


    औषधोपचार (खूप कमी प्रकरणांमध्ये)
    एडीएचडीवरील उपचार

    उपचाराचे विभिन्न क्रम असतात, ज्यामध्ये पर्यायी व नैसर्गिक उपचारपद्धतींचा समावेश आहे. संप्रेरक व बिगरसंप्रेरकांच्या रूपात मेंदूमधील डॉपमाइन किंवा नोरेपाइनफ्रीनचे स्तर वाढवण्यासाठी औषधे दिली जाऊ शकतात. फायदे स्पष्टपणें होत असले, तरी सहप्रभावही होऊ शकतात.

    नैसर्गिक उपचारांमध्ये निरोगी आहार, शारीरिक गतिविधींमध्ये गुंतणें आणि झोपेच्या व्यवस्थेचे पालन करणें सामील आहे. योग आणि ध्यानधारणासारख्या कृतींचेही एकाग्रता वाढवण्या आणि तणाव कमी करण्यातील प्रभाव दिसून आले आहे.
    उत्तर लिहिले · 11/1/2024
    कर्म · 51830
    0
    तीव्र मानसिक आजार (Acute Mental Illness): थोडक्यात विवेचन

    तीव्र मानसिक आजार म्हणजे काय?

    तीव्र मानसिक आजार ही एक गंभीर मानसिक स्थिती आहे ज्यामध्ये व्यक्तीच्या विचार, भावना आणि वर्तनात अचानक आणि तीव्र बदल होतो. या स्थितीत, व्यक्तीला वास्तवतेचे भान नसते आणि ते गोंधळलेले किंवा विचलित दिसू शकतात.

    कारणे:

    • अनुवंशिकता
    • मेंदूला झालेली दुखापत
    • मानसिक आघात
    • औषधांचे दुष्परिणाम
    • नैसर्गिक कारणे

    लक्षणे:

    • गोंधळ आणि दिशाभूल
    • मतिभ्रम (Hallucinations) - नसलेल्या गोष्टी ऐकणे किंवा पाहणे
    • विचित्र विचार आणि कल्पना
    • भावनिक उद्रेक
    • असामान्य वर्तन
    • झोप न येणे
    • एकाग्रता कमी होणे

    उपचार:

    तीव्र मानसिक आजारावर तातडीने उपचार करणे आवश्यक आहे. उपचारांमध्ये औषधोपचार, समुपदेशन (counseling) आणि सामाजिक सहाय्य यांचा समावेश होतो. काही गंभीर प्रकरणांमध्ये रुग्णालयात दाखल करण्याची आवश्यकता भासू शकते.

    उपलब्ध साधने:

    • मानसोपचारतज्ज्ञ (Psychiatrist)
    • मानसोपचार समुपदेशक (Psychiatric counselor)
    • मानसिक आरोग्य केंद्रे

    इतर माहिती:

    तीव्र मानसिक आजार कोणालाही होऊ शकतो. योग्य उपचार आणि मदतीने, व्यक्ती सामान्य जीवन जगू शकतात.

    Disclaimer: ही माहिती केवळ सामान्य ज्ञानासाठी आहे आणि वैद्यकीय सल्ला नाही. कृपया आपल्या डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.

    उत्तर लिहिले · 25/3/2025
    कर्म · 180
    0
    : मायोपिया आजाराची लक्षणे आणि उपचार 


    नजीकच्या दृष्टीला वैद्यकीय भाषेत मायोपिया म्हणतात, हा दृष्टीचा विकार आहे. मायोपियामध्ये, डोळ्याच्या बॉलचा आकार वाढतो, डोळ्याच्या बॉलच्या वाढीमुळे, रेटिनावर वस्तूची प्रतिमा तयार होत नाही, ती थोडी पुढे तयार होते, ज्यामुळे वस्तू अस्पष्ट दिसतात. वेळीच उपचार न केल्यास ते काचबिंदू आणि मोतीबिंदूचे रूप घेऊ शकते. मुलांमध्ये मोतीबिंदूचा धोका झपाट्याने वाढतो, 5-15 वयोगटातील 17 टक्के मुले मायोपियाने ग्रस्त आहेत.



     
    मायोपियाची कारणे   
     मायोपिया अनुवांशिक असू शकतात, जर पालकांपैकी एकाला मायोपिया असेल तर मुलामध्ये देखील हा दोष असू शकतो.
    कॉम्प्युटर स्क्रीनवर बराच वेळ काम केल्याने मायोपियाची समस्या दिसून येते.
     पुस्तके किंवा संगणकापासून योग्य अंतर न ठेवल्यानंतरही मायोपियाची समस्या दिसून येते.

    कृत्रिम प्रकाशात जास्त वेळ घालवल्यामुळेही मायोपिया होतो.
     
    मायोपियाची लक्षणे
    * डोळ्यांत पाणी येणे.
    * वारंवार डोळे मिचकावणे.
    * डोळ्यांचा ताण आणि थकवा.
    * डोळ्यातून पाणी येणे.

    * पापण्या बारीक करून बघणे .
    * डोकेदुखी.
     
    मुलांमध्ये मायोपियाची लक्षणे
    * मुलांचे अभ्यासात लक्ष केंद्रित न करणे.
    * सतत डोळे चोळणे.
    * ब्लॅक बोर्ड किंवा व्हाईट बोर्डवर अस्पष्ट दिसणे.
    * अंधुक प्रकाशात गोष्टी स्पष्टपणे पाहण्यास असमर्थता.
     
    मायोपियावर उपचार
    मायोपियावर शस्त्रक्रिया आणि गैर-शस्त्रक्रिया दोन्ही पद्धतीने उपचार केले जातात. नॉन-सर्जिकल उपचारांमध्ये नकारात्मक नंबरच्या चष्म्याद्वारे उपचार केले जातात. कॉन्टॅक्ट लेन्स देखील चष्म्याला पर्याय आहेत, ते थेट डोळ्यावर लावले जातात. तुम्हाला टॉरिक, मल्टी-फोकल डिझाईन्स आणि सॉफ्ट इत्यादी वेगवेगळ्या डिझाइनमध्ये लेन्स मिळतील. मायोपिया जितका गंभीर असेल तितकी चष्म्यांचा नम्बर जास्त असू शकतो.
     
    मायोपिया टाळण्यासाठी खबरदारी
    * डोळ्यांचे सूर्यप्रकाशापासून संरक्षण करा. 
    * मुलांना नैसर्गिक प्रकाशात बाहेर खेळू द्या. 
    * आहारात फळे आणि हिरव्या भाज्यांचा समावेश करा.
    * संगणकावर वाचताना आणि काम करताना पुरेसा प्रकाश ठेवा.
    * डोळ्यांची नियमित तपासणी करा.
    * संगणकावर काम करताना स्क्रीनपासून आवश्यक अंतर ठेवा.
    * सतत कॉम्प्युटर स्क्रीनकडे टक लावून बघू नका.
    * मुलांना मोबाईल किंवा कॉम्प्युटरचा जास्त वापर करू देऊ नका.  
    * रक्तदाब नियंत्रणात ठेवा.
    * नियमित वर्कआउट ठेवा.


    उत्तर लिहिले · 14/2/2023
    कर्म · 51830
    0

    झोपेत चालण्याची सवय गंभीर आजार आहे 

    झोपेत चालण्याच्या सवयीबद्दल आपल्या वाचनात, ऐकण्यात व पाहण्यातही आलं असेल. अशी सवय कशी काय असू शकते? हे प्रत्येकाच्या डोक्यात येऊ शकतं. पण ही नुसती सवयच नाही तर तर हा आजार आहे. या आजाराबद्दलच आपण जाणून घेऊयात.
    झोपेत चालणे हा आहे गंभीर आजार
    झोपेमध्ये चालणे याला 'स्लीप वॉकिंग' म्हणतात. हा विचित्र आजार आहे. यात व्यक्ती गाढ झोपेत चालते आणि व्यक्तीला सकाळी उठल्यावर याबाबत काहीच आठवत नाही. पण व्यक्ती केवळ चालते इतकंच नाही तर ते अंथरुणात बसून राहतात किंवा स्वच्छता करणे, मेल-एसएमएस करणे अशा अनेक गोष्टी करतात. त्याच बरोबर स्वयंपाक करणे, गाडी चालवणे अशा गोष्टी होऊ शकतात, ज्यामुळे धोका निर्माण होऊ शकतो. स्वतःला मारणे, दुसऱ्यावर जीवघेणा हल्ला करणे या घटनाही पाहायला मिळू शकतात. परंतु या आपल्याकडे जरा दुर्मिळ घटना ठरतात.
    केमिकल लोचामुळेच होतो हा आजार
    ज्यामुळे आपल्याला झोप किंवा जाग येते अशी आपल्या मेंदुत दोन प्रकारची रसायने अर्थात केमिकल्स तयार होतात. या रसायनांचं संतुलन योग्य प्रकारे असलं तर आपल्याला नीट झोप येते. परंतु दोनपैकी कोणत्याही एका रसायनाचं संतुलन बिघडल्यास झोपेत चालण्याचा विकार जडतो. म्हणजेच झोपल्यावर आपल्या शरीराची सक्रियता असते.
    झोपेचे चार टप्पे आहेत. त्यापैकी गाढ झोप आणि 'नॉन रॅपिड आय मूव्हमेंट'च्या टप्य्यात बहुतेक लोक झोपेत चालतात. या नॉन रॅपिड आय मुव्हमेंटमध्ये आपल्या स्मरणशक्ती काही काम करत नाही म्हणून झोप लागल्यावर काय केलं हे चालणाऱ्यांना दुसऱ्या दिवशी काहीच आठवत नाही.
    काय असतात याची लक्षणे?
    ●झोपेत चालणाऱ्या व्यक्तींचे डोळे जरी उघडे असले तरी त्यांना आपण काय करतो आहोत याची जाणीव नसते. त्यामुळे काहीही केलं तरी त्यांना त्याबद्दल काहीच लक्षात राहत नाही.
    ● चालताना ते जे काही करतात ते काही सेकंद किंवा २० -४० मिनिटांच्या कालावधी दरम्यान करू शकतात.
    ●चालून झाल्यावर किंवा अन्य काही करून या व्यक्ती आपल्या अंथरूणात परत येतात.
    ●बाकी कृती करत असल्यामुळे त्यांना सर्वसाधारण व्यक्तींप्रमाणे स्वप्नं पाहणं जमत नाही.
    ● हा विकार लहान मुलांमध्ये अधिक प्रमाणात होतो.
    काय असतात याची कारणे?
    ● आधीच्या पिढ्यांमध्ये हा विकार असेल तर तो पुढच्या पिढ्यांकडे हस्तांतरीत होत असतो.
    ● जागेपणी अपूर्ण राहिलेल्या इच्छा; त्याचा मनावर परिणाम होऊन त्या इच्छा पूर्ण करता याव्यात म्हणून झोपेत काही कृती करण्याचा प्रयत्न केला जातो.
    ●थकवा, ताण-तणाव, गोंधळून जाणे, पुरेशी झोप न मिळणे, खूप ताप येणे यामुळे हा विकार जडू शकतो.
    ● शरीरात मेंदूतून स्रवणारी संप्रेरके म्हणजेच हॉर्मोन्सचं प्रमाण जर असंतुलित झालं तर व्यक्ती झोपेमध्ये चालू शकतात.
    यावर उपचार कसे केले जातात?
    ● या व्यक्तींना त्यांच्या आजाराबद्दल अवगत करून देण्यासाठी साधा मार्ग म्हणजे त्यांच्या हालचाली व्हिडिओद्वारे टिपून त्यांना याबाबत शांतपणे समजावून देणं.
    ● पण आधीच मानसिक स्वास्थ्य नीट नसलेले लोक त्यांच्या सवयीचे व्हिडीओ पाहताना ते मानसिकरित्या अजूनच कोलमडू नयेत याबद्दल सतर्क राहायला हवं.
    ● ताणतणाव, थकवा यामुळे मनस्थिती नीट नसते. यावर उपाय म्हणून योग्य आहार, ध्यानधारणा, व्यायाम करायला सांगितला जातो.
    ● त्यांच्या अपूर्ण इच्छांबद्दल त्यांना योग्य ते मार्गदर्शन केलं जातं.
    तर झोपेमध्ये चालण्याच्या या विकाराला मजेचा भाग म्हणून न बघता गांभीर्याने घ्यायला हवं व झोपेत चालणाऱ्या व्यक्तींवर वेळेत उपचार केले जावेत. हा लेख वाचल्यामुळे आपला याबद्दलचा दृष्टिकोन नक्कीच बदलेल.
    उत्तर लिहिले · 14/2/2023
    कर्म · 51830
    0
    मोबाईलच्या अतिवापरामुळे शरीरावर होणारे काही शारीरिक आजार खालीलप्रमाणे आहेत:

    1. डोळ्यांवर ताण (Eye Strain):

    मोबाईलचा जास्त वापर केल्याने डोळ्यांवर ताण येतो. सतत स्क्रीनवर टक लावून पाहिल्याने डोळे कोरडे पडणे, दृष्टी धुंधळी होणे, डोकेदुखी आणि मान दुखणे अशा समस्या उद्भवू शकतात.

    2. मान आणि पाठीचे दुखणे (Neck and Back Pain):

    मोबाईल वापरताना चुकीच्या स्थितीत बसल्याने मान आणि पाठीच्या स्नायूंवर ताण येतो. यामुळे दीर्घकाळ मान आणि पाठ दुखण्याची समस्या सुरू होऊ शकते, ज्याला 'टेक्स्ट नेक' (Text Neck) असेही म्हणतात.

    3. बोटांचे आणि मनगटाचे दुखणे (Finger and Wrist Pain):

    सतत टाइपिंग केल्याने बोटांच्या सांध्यांवर आणि मनगटावर ताण येतो. यामुळे कार्पल टनल सिंड्रोम (Carpal Tunnel Syndrome) सारख्या समस्या उद्भवू शकतात, ज्यात मनगटातून जाणारी नस दबली जाते आणि बोटं सुन्न होतात.

    4. निद्रानाश (Insomnia):

    झोपण्यापूर्वी मोबाईल वापरल्याने झोप येण्यास त्रास होतो. मोबाईलच्या स्क्रीनमधून येणारा निळा प्रकाश (Blue Light) मेलाटोनिन नावाच्या हार्मोनच्या उत्पादनात बाधा आणतो, ज्यामुळे झोप कमी होते किंवा झोप व्यवस्थित लागत नाही.

    5. श्रवणशक्ती कमी होणे (Hearing Loss):

    मोठ्या आवाजात हेडफोन वापरून संगीत ऐकल्याने श्रवणशक्ती कमी होऊ शकते. दीर्घकाळ मोठ्या आवाजात संगीत ऐकल्याने कानाच्या आतील पेशींवर परिणाम होतो आणि त्यामुळे बहिरेपणा येऊ शकतो.

    6. डोकेदुखी (Headache):

    जास्त वेळ मोबाईल वापरल्याने डोक्यावर ताण येतो आणि डोके दुखू लागते. काही वेळा मायग्रेनचा (Migraine) त्रास देखील होऊ शकतो.

    7. दृष्टीदोष (Vision Problems):

    लहान मुले आणि तरुणांमध्ये मोबाईलच्या अतिवापरामुळे दृष्टीदोष निर्माण होऊ शकतात. जवळचे पाहण्याची सवय लागल्यामुळे दूरचे दिसण्यात समस्या येऊ शकते.

    उपाय:
    • मोबाईलचा वापर कमी करा.
    • स्क्रीन टाइम मर्यादित ठेवा.
    • दर 20 मिनिटांनी 20 सेकंदांसाठी दूरवर पहा.
    • मोबाईल वापरताना योग्य स्थितीत बसा.
    • झोपण्यापूर्वी मोबाईल वापरणे टाळा.
    उत्तर लिहिले · 25/3/2025
    कर्म · 180