भारतीय घटनेतील मूलभूत तत्त्वे कोणती? डॉक्टर बाबासाहेब आंबेडकरांच्या जीवनातील कोणते दोन महत्त्वाचे प्रसंग लिहा?
भारतीय घटनेतील मूलभूत तत्त्वे कोणती? डॉक्टर बाबासाहेब आंबेडकरांच्या जीवनातील कोणते दोन महत्त्वाचे प्रसंग लिहा?
भारतीय घटनेतील मूलभूत तत्त्वे:
भारतीय संविधानात नागरिकांसाठी काही मूलभूत तत्त्वे नमूद केली आहेत, ज्यामुळे प्रत्येक नागरिकाला समान संधी मिळावी आणि देशाचा विकास व्हावा. ही तत्त्वे खालीलप्रमाणे आहेत:
- समानता (Equality): कायद्यासमोर सर्व नागरिक समान आहेत. जात, धर्म, लिंग, वंश, किंवा जन्मस्थान या आधारावर कोणताही भेदभाव केला जाणार नाही.
- स्वतंत्रता (Freedom): नागरिकांना विचार, भाषण आणि अभिव्यक्तीचे स्वातंत्र्य आहे. शांततापूर्ण मार्गाने एकत्र येण्याचा आणि संघटना बनवण्याचा अधिकार आहे.
- न्याय (Justice): सामाजिक, आर्थिक आणि राजकीय न्याय सुनिश्चित केला जाईल.
- धर्मनिरपेक्षता (Secularism): भारत कोणत्याही एका धर्माला राष्ट्र धर्म मानत नाही. सर्व धर्म समान मानले जातात आणि नागरिकांना आपापल्या श्रद्धेनुसार आचरण करण्याची मुभा आहे.
- बंधुता (Fraternity): नागरिकांमध्ये बंधुत्वाची भावना वाढवणे आणि देशाची एकता आणि अखंडता जतन करणे.
डॉक्टर बाबासाहेब आंबेडकरांच्या जीवनातील दोन महत्त्वाचे प्रसंग:
-
महाडचा चवदार तळ्याचा सत्याग्रह (Mahad Satyagraha):
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी 20 मार्च 1927 रोजी महाड येथे चवदार तळ्यावर दलितांना पाणी पिण्याचा हक्क मिळवून देण्यासाठी सत्याग्रह केला. या घटनेने दलित समाजात आत्मविश्वास निर्माण झाला आणि सामाजिक समानतेच्या लढ्याला गती मिळाली. अधिक माहितीसाठी येथे क्लिक करा
-
भारतीय संविधानाची निर्मिती (Formation of the Indian Constitution):
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर हे भारतीय संविधान सभेचे अध्यक्ष होते आणि त्यांनी भारतीय संविधानाच्या निर्मितीमध्ये महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली. त्यांनी जगातील विविध संविधानांचा अभ्यास करून भारतासाठी एक सर्वसमावेशक आणि न्यायपूर्ण संविधान तयार केले, ज्यामुळे सर्व नागरिकांना समान अधिकार प्राप्त झाले. अधिक माहितीसाठी येथे क्लिक करा