1 उत्तर
1
answers
आयोजन आणि नियोजन या दोन्ही शब्दांमध्ये काय फरक आहे?
0
Answer link
आयोजन (Organizing) आणि नियोजन (Planning) या दोन्ही व्यवस्थापनातील महत्त्वाच्या प्रक्रिया आहेत, परंतु त्यांचे कार्य आणि फोकस भिन्न आहेत.
नियोजन (Planning):
- उद्देश: भविष्यातील उद्दिष्ट्ये निश्चित करणे आणि ती साध्य करण्यासाठी धोरणे आणि कृती योजना तयार करणे.
- प्रक्रिया:
- ध्येये निश्चित करणे.
- पर्यायांचे विश्लेषण करणे.
- सर्वोत्तम मार्ग निवडणे.
- वेळेचे व्यवस्थापन आणि अंदाजपत्रक तयार करणे.
- उदाहरण: एका कंपनीने पुढील वर्षात विक्री 20% ने वाढवण्याचे नियोजन केले. यासाठी, त्यांनी विपणन धोरणे (marketing strategies), नवीन उत्पादने आणि जाहिरात मोहीम (advertising campaigns) तयार केल्या.
आयोजन (Organizing):
- उद्देश: नियोजित उद्दिष्ट्ये साध्य करण्यासाठी आवश्यक संसाधने (resources) आणि क्रियाकलाप (activities) व्यवस्थित करणे.
- प्रक्रिया:
- कार्ये आणि जबाबदाऱ्या निश्चित करणे.
- अधिकार आणि उत्तरदायित्वे (authority and accountability) सोपवणे.
- संसाधनांचे वाटप करणे.
- एक प्रभावी संरचना (structure) तयार करणे.
- उदाहरण: कंपनीने विक्री वाढवण्यासाठी एक नवीन विभाग तयार केला. या विभागात कर्मचाऱ्यांची भरती केली, त्यांना जबाबदाऱ्या वाटून दिल्या आणि आवश्यक उपकरणे व तंत्रज्ञान उपलब्ध करून दिले.
मुख्य फरक:
- नियोजन म्हणजे काय करायचे हे ठरवणे, तर आयोजन म्हणजे ते कसे करायचे हे निश्चित करणे.
- नियोजन भविष्यावर लक्ष केंद्रित करते, तर आयोजन वर्तमानकाळावर.
- नियोजन धोरणे आणि योजना बनवते, तर आयोजन त्यांची अंमलबजावणी करते.
थोडक्यात, नियोजन हे उद्दिष्ट्ये निश्चित करते, तर आयोजन त्या उद्दिष्टांना साध्य करण्यासाठी एक रचना तयार करते.