1 उत्तर
1
answers
शेती जीवनातील प्रमुख समस्या कोणत्या? जात संस्थेची प्रमुख वैशिष्ट्ये कोणती?
0
Answer link
{html}
```
शेती जीवनातील प्रमुख समस्या:
- अनियमित आणि अपुरा पाऊस: भारतातील शेती मोठ्या प्रमाणावर पावसावर अवलंबून आहे. अनियमित आणि अपुरा पाऊस आल्यास दुष्काळ पडतो, ज्यामुळे पिकांचे नुकसान होते.
- सिंचनाचा अभाव: अनेक शेतकऱ्यांकडे सिंचनासाठी पुरेसे पाणी उपलब्ध नसते. त्यामुळे त्यांना पावसावर अवलंबून राहावे लागते.
- खतांचा आणि बियाण्यांचा অভাব: गरीब शेतकऱ्यांना खते आणि चांगली बियाणे खरेदी करणे परवडत नाही, त्यामुळे उत्पादकता कमी होते.
- कीड आणि रोग: पिकांवर कीड आणि रोगांचा प्रादुर्भाव झाल्यास मोठे नुकसान होते.
- बाजारपेठेचा अभाव: शेतकऱ्यांना त्यांच्या मालाला योग्य भाव मिळत नाही, कारण बाजारपेठ आणि साठवणुकीच्या चांगल्या सुविधांचा अभाव असतो.
- कर्जबाजारीपणा: अनेक शेतकरी कर्जाच्या ओझ्याखाली दबलेले असतात.
जात संस्थेची प्रमुख वैशिष्ट्ये:
- जन्म आधारित सदस्यता: जात जन्मसिद्ध असते, ती बदलता येत नाही.
- वंशानुगत व्यवसाय: पूर्वी जात व्यवसाय ठरवत असे, म्हणजे ज्या जातीत जन्म झाला, तोच व्यवसाय करावा लागे.
- विवाह बंधने: जातीमध्ये आंतरजातीय विवाह करण्यास मनाई होती, ज्यामुळे जातींचे वेगळेपण टिकून राहिले.
- सामाजिक उतरंड: जातीनुसार लोकांची सामाजिक स्थिती ठरलेली होती, ज्यामुळे उच्च-नीच असा भेदभाव केला जाई.
- जाती पंचायत: प्रत्येक जातीची स्वतःची पंचायत होती, जी जातीच्या नियमांचे पालन करायला लावत असे.