
पाणी फिल्टर
शिक्षकांच्या मार्गदर्शनाखाली लेझर उपकरण आणि साबणाच्या पाण्याचा वापर करून प्रकाशाचे अपवर्तन (Refraction of Light) कसे दाखवता येईल, याची माहिती खालीलप्रमाणे:
- लेझर पॉइंटर (Laser pointer)
- साबणाचे पाणी (Soap water)
- एका भांड्यात पाणी (Water in a container)
- फ्लॅशलाईट (पर्यायी) (Flashlight (optional))
- तयारी: एका भांड्यात साबणाचे पाणी तयार करा. पाणी स्थिर राहू द्या.
- लेझर बीम टाका: लेझर पॉइंटर घ्या आणि त्यातून निघणारी लेझर बीम साबणाच्या पाण्याच्या पृष्ठभागावर तिरकी टाका.
- अपवर्तन पाहा: प्रकाशाची किरणे एका माध्यमातून दुसऱ्या माध्यमात जाताना (हवेतून पाण्यात) त्यांची दिशा बदलते. या बदलाला प्रकाशाचे अपवर्तन म्हणतात. लेझर बीम पाण्यात प्रवेश करताना वाकलेली दिसेल. हाच अपवर्तनाचा परिणाम आहे.
- निरीक्षण करा: लेझर बीमचा मार्ग व्यवस्थित पाहण्यासाठी, तुम्ही फ्लॅशलाईट वापरू शकता. फ्लॅशलाईटने प्रकाश टाकल्यास लेझर बीमचा मार्ग अधिक स्पष्टपणे दिसेल.
प्रकाशाची गती वेगवेगळ्या माध्यमांमध्ये बदलते. जेव्हा प्रकाश हवा या माध्यमातून पाण्यात जातो, तेव्हा त्याची गती कमी होते. गती कमी झाल्यामुळे प्रकाशाची दिशा बदलते, ज्यामुळे अपवर्तन होते.
- लेझर बीम थेट डोळ्यांवर मारू नका.
- शिक्षकांच्या मार्गदर्शनाखालीच प्रयोग करा.
तुम्ही अधिक माहितीसाठी खालील वेबसाइट्सला भेट देऊ शकता:
या पद्धतीने तुम्ही प्रकाशाचे अपवर्तन सोप्या रीतीने दाखवू शकता.
- भूजल सर्वेक्षण (Geological Survey):
भूजल सर्वेक्षणामध्ये जमिनीची रचना, खडकांची माहिती आणि भूभागाचा अभ्यास केला जातो. या माहितीच्या आधारावर, पाणी कोणत्या ठिकाणी असण्याची शक्यता आहे याचा अंदाज लावला जातो.
- भूभौतिकीय सर्वेक्षण (Geophysical Survey):
या पद्धतीत भूकंपांचे धक्के, विद्युत प्रतिरोधकता (electrical resistivity) आणि गुरुत्वाकर्षण (gravity) यांचा वापर करून जमिनीखालची रचना समजून घेतली जाते. पाणी असलेल्या ठिकाणी विद्युत प्रतिरोधकता कमी होते, ज्यामुळे ते क्षेत्र शोधले जाते.
- उपग्रह प्रतिमा (Satellite Imagery):
उपग्रहांनी घेतलेल्या प्रतिमांचा वापर करून जमिनीवरील ओलावा आणि वनस्पतींची वाढ यांचा अभ्यास केला जातो. ज्या भागात वनस्पतींची वाढ चांगली असते, तिथे पाण्याची उपलब्धता अधिक असण्याची शक्यता असते.
- पारंपरिक पद्धती:
ग्रामीण भागात आजही काही पारंपरिक पद्धती वापरल्या जातात, ज्यात नारळाच्या साहाय्याने किंवा विशिष्ट झाडांच्या निरीक्षणाने पाणी शोधले जाते.
१) माणूस जेव्हा निराश होतो, तेव्हा ड) त्याच मार्गाने मागे परततो.
२) इथेनॉइक आम्ल तीव्र आम्लारी सोडियम हायड्रॉक्साइड बरोबर क्षार व पाणी तयार करते, या अभिक्रियेला उदासिनीकरण अभिक्रिया म्हणतात.
उदासिनीकरण (Neutralization): आम्ल आणि आम्लारी (base) यांच्यात रासायनिक क्रिया होऊन क्षार (salt) आणि पाणी तयार होण्याची प्रक्रिया म्हणजे उदासिनीकरण होय.
इंद्रायणी नदीची पाणी साठवण क्षमता खालीलप्रमाणे आहे:
- वडिवळे धरण: 129.85 दलघमी (Million cubic meters)
- आंध्रा धरण: 52.35 दलघमी
त्यामुळे, इंद्रायणी नदीच्या पाणलोट क्षेत्रात वडि Terme 182.2 दलघमी पाणी साठवण क्षमता आहे.
टीप: पाणी साठवण क्षमता वेळोवेळी बदलू शकते, त्यामुळे अद्ययावत माहितीसाठी जलसंपदा विभागाच्या अधिकृत संकेतस्थळाला भेट द्या.